longer.blue

„Zdekonstruuj to poczucie bezsilności. Częścią mitologii, której cię uczą, jest to, że nie masz żadnej władzy. Władza to nie brutalna siła i pieniądze; władza jest w twoim duchu. Władza jest w twojej duszy. To to, co dali ci twoi przodkowie, twoi starzy ludzie. Władza jest w ziemi; jest w twoim związku z ziemią.” Winona LaDuke WINONA LADUKE, RDZENNOAMERYKAŃSKA AKTYWISTKA, EKONOMISTKA I PISARKA, POŚWIĘCIŁA SWOJE ŻYCIE WALCE O KONTROLĘ RDZENNEJ LUDNOŚCI NAD ICH OJCZYZNĄ, ZASOBAMI NATURALNYMI I PRAKTYKAMI KULTUROWYMI. ŁĄCZY PODEJŚCIE EKONOMICZNE I ŚRODOWISKOWE, ABY STWORZYĆ PROSPERUJĄCĄ I ZRÓWNOWAŻONĄ SPOŁECZNOŚĆ DLA SWOJEGO REZERWATU WHITE EARTH I RDZENNEJ LUDNOŚCI W CAŁYM KRAJU. Winona LaDuke urodziła się w Los Angeles w Kalifornii 18 sierpnia 1959 roku. Jej rodzice to Vincent i Betty (z domu Bernstein) LaDuke. Jej ojciec, znany również jako Sun Bear, pochodził z plemienia Anishinaabe (lub Odżibwejów) z rezerwatu White Earth w Minnesocie. Był aktorem, pisarzem i aktywistą. Jej matka była artystką i aktywistką. LaDuke jest członkiem plemienia Anishinaabekwe (Odżibwejów) w Mississippi Band Anishinaabeg. Jej ojciec zabierał ją na powwow i inne uroczystości plemienne, wydarzenia, które wywarły głębokie wrażenie na młodej LaDuke. Rodzice LaDuke rozwiedli się, gdy miała pięć lat, a ona przeprowadziła się z matką, która była rosyjsko-żydowskiego pochodzenia, do Ashland w Oregonie. LaDuke często odwiedzała White Earth i, za namową matki, spędzała lata w społecznościach rdzennych mieszkańców, aby wzmocnić więź ze swoim dziedzictwem. LaDuke studiowała na Uniwersytecie Harvarda i ukończyła go w 1982 roku, uzyskując dyplom z rozwoju gospodarczego obszarów wiejskich. Podczas studiów na Harvardzie zainteresowanie LaDuke kwestiami rdzennej ludności wzrosło. Spędziła lato pracując nad kampanią mającą na celu powstrzymanie wydobycia uranu na terenach zamieszkiwanych przez Navajo w Nevadzie i zeznawała przed Organizacją Narodów Zjednoczonych w Genewie w Szwajcarii w sprawie eksploatacji ziem indiańskich. Po ukończeniu Harvardu, LaDuke objęła stanowisko dyrektorki liceum w rezerwacie White Earth Odżibwejów w Minnesocie. Wkrótce zaangażowała się w proces sądowy wytoczony przez lud Anishinaabeg o odzyskanie ziem obiecanych im na mocy traktatu federalnego z 1867 roku. W momencie podpisania traktatu rezerwat White Earth obejmował 837 000 akrów, ale polityka rządu pozwoliła firmom drzewnym i innym grupom nieindiańskim przejąć ponad 90 procent ziemi do 1934 roku. Po czterech latach procesu pozew został jednak oddalony. Niewywiązanie się z pozwu zmotywowało LaDuke do dalszych działań na rzecz ochrony ziem rdzennych mieszkańców. W 1985 roku pomogła w założeniu i współprzewodniczyła Sieci Kobiet Rdzennych (Indigenous Women's Network – IWN), koalicji 400 rdzennych kobiet-aktywistek i grup, której celem jest zwiększenie widoczności rdzennych kobiet i umożliwienie im aktywnego udziału w polityce i kulturze plemiennej. Koalicja dąży zarówno do zachowania rdzennych praktyk religijnych i kulturowych, jak i do odzyskania ziem rdzennych mieszkańców oraz ochrony ich zasobów naturalnych. W 1989 roku LaDuke ukończyła studia magisterskie z zakresu rozwoju ekonomii społeczności lokalnych na Uniwersytecie Antioch. W tym samym roku założyła White Earth Land Recovery Project (WELRP), wykorzystując fundusze przyznane jej przez Fundację Reebok na rzecz praw człowieka. WELRP to organizacja, której celem jest odkupienie gruntów rezerwatów, wcześniej nabytych przez ludność niebędącą rdzennymi mieszkańcami, w celu wspierania zrównoważonego rozwoju i zapewnienia rdzennej ludności szans ekonomicznych. Obecnie jest to jedna z największych organizacji non-profit działających na terenie rezerwatów w kraju. Inicjatywy WELRP w zakresie zrównoważonego rozwoju obejmują działania w zakresie energii odnawialnej, rodzime rolnictwo i lokalne systemy żywnościowe oraz poprawę warunków sanitarnych. Kupowana ziemia jest wykorzystywana do produkcji energii wiatrowej; organizacja pomogła chronić lokalne uprawy dzikiego ryżu przed patentami i inżynierią genetyczną; promuje spożycie tradycyjnej żywności, aby zwalczać rosnącą liczbę zachorowań na cukrzycę typu 2 w społeczności; prowadzi również serwis pieluch, który pozwala oszczędzać pieniądze i ogranicza ilość odpadów z pieluch jednorazowych. Organizacja zbiera fundusze poprzez sprzedaż tradycyjnego rzemiosła, biżuterii i żywności, aby finansować te programy. Choć LaDuke była zajęta pracą w WELRP, kontynuowała działalność rzeczniczą w ramach Sieci Kobiet Rdzennych Amerykanów. Na początku lat 90. zorganizowała ogólnopolski cykl koncertów z zespołem muzycznym Indigo Girls, aby podnieść świadomość młodzieży na temat problemów rdzennych Amerykanów. W 1993 roku LaDuke i Indigo Girls wspólnie założyły Honor the Earth, organizację zajmującą się wspieraniem i pozyskiwaniem funduszy, która działa na rzecz rdzennych organizacji ekologicznych. Od momentu powstania Honor the Earth przekazała ponad dwa miliony dolarów ponad 200 społecznościom rdzennych Amerykanów. W latach 1996 i 2000 LaDuke była kandydatką na wiceprezydenta u boku Ralpha Nadera z listy Partii Zielonych w wyborach prezydenckich. Partia Zielonych określa się jako partia niezależna, kładąca nacisk na demokrację oddolną i ekologiczną kondycję planety. List LaDuke zdobył 0,7% głosów w 1996 roku i 2,7% w 2000 roku. LaDuke powróciła do polityki wyborczej w 2016 roku, kandydując na przewodniczącą rady plemiennej White Earth, jednak jej kandydatura zakończyła się niepowodzeniem. LaDuke otrzymała wiele wyróżnień za działalność rzeczniczą. W 1994 roku magazyn Time umieścił ją na liście Pięćdziesięciu Liderów Przyszłości. W 1998 roku magazyn Ms. Magazine uznał ją za jedną z Kobiet Roku. W 2015 roku otrzymała tytuł doktora honoris causa Augsburg College w Minnesocie, a w 2017 roku LaDuke zdobyła Nagrodę Uniwersytetu Kalifornijskiego im. Alice i Clifforda Spendlove w dziedzinie sprawiedliwości społecznej, dyplomacji i tolerancji. LaDuke jest autorką i współautorką licznych książek poświęconych problemom stojącym przed społecznością rdzennych Amerykanów. Na przykład jej praca „Native Struggles for Land and Life” (1999, wznowienie 2016) opowiada o oporze rdzennych mieszkańców wobec zagrożeń kulturowych i środowiskowych. LaDuke zrezygnowała ze stanowiska dyrektora wykonawczego White Earth Land Recovery Project w 2014 roku, ale nadal walczy o interesy środowiskowe rdzennych Amerykanów. Była liderką protestów przeciwko rurociągowi Dakota Access Pipeline w 2016 roku, których celem była ochrona dostępu do wody i świętych ziem rdzennych mieszkańców Dakoty Północnej. Obecnie, matka sześciorga dorosłych dzieci (trojga biologicznych i trojga adoptowanych), poświęca większość swojego czasu rolnictwu. Na jej farmie, położonej w rezerwacie White Earth, uprawiane są tradycyjne warzywa i konopie. LaDuke stara się promować zalety konopi dla środowiska: wymagają mniej wody do uprawy niż bawełna; mogą zastąpić syntetyczne materiały na bazie ropy naftowej w odzieży i innych produktach; i pochłaniają dwutlenek węgla z atmosfery, zamiast go uwalniać. Winona's Hemp & Heritage Farm to jej najnowsze przedsięwzięcie; farma i organizacja non-profit, której misją jest stworzenie gospodarki kierowanej przez rdzenne kobiety, opartej na lokalnej żywności, energii i włóknach, która jest przyjazna dla Ziemi. https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/winona-laduke